سایت دائرة المعارف شبکه اسلامی

www.IslamWebPedia.com

  عنوان مقاله : منزلت نماز در اسلام
 

شماره مقاله :

11197  

تعداد مشاهده :

383

 

     

 

منزلت نماز در اسلام

نماز در اسلام از جایگاه بسیار والایی برخور دار است. و دلایل آن عبارتند از:

1- نماز، ستون دین است. و باید دانست كه دین بدون این ستون، برپا نمی‌شود. معاذ رضی الله عنه می‌گوید: نبی‌اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «رَأْسُ الأَمْرِ الإِسْلامُ وَعَمُودُهُ الصَّلاةُ وَذِرْوَةُ سَنَامِهِ الْجِهَاد»([1]). یعنی: «رأس امور اسلام و ستون آن، نماز است. و قله آن، جهاد می‌باشد». و باید دانست كه اگر ستون بیفتد، ساختمان، نابود خواهد شد.

2- اولین عملی كه بنده بخاطر آن محاسبه می‌شود، نماز است. و خوبی و بدی اعمال انسان، به نمازش، بستگی  دارد. انس بن مالک رضی الله عنه روایت می‌كند كه نبی اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «أَوَلٌ ما يٌحاسَبٌ بِهِ العَبدٌ يَومَ القيِامَة: الصَلاة، فَإِن صَلَحتَ، صَلحَ سائِر عَمَله و إِن فَسَدَت، فَسَدَت سائِرِ عَمَله» وَ فِي رِوايَة: «اَوَلَ مَا يٌسألٌ عَنهٌ العَبدٌ يَوم القيِامَة يٌنظَر في صَلاته فَإِن صَلَحتَ فَقَد اَفلحَ وَ إِن فَسَدتَ فَقَد خاب وَ خَسَر»([2]). «اولین چیزی كه در روز قیامت، بنده بخاطر آن، محاسبه می‌شود، نماز است. اگر نمازش، درست باشد، سایر اعماش، نیز درست خواهد بود. و اگرنمازش، فاسد باشد، سایر اعمالش، فاسد خواهد بود».

و در روایتی، رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «اولین چیزی كه در روز قیامت، از بنده می‌پرسند و آن را بررسی می‌كنند، نماز است. اگر نمازش، درست باشد، رستگار می‌شود. و اگر نمازش، فاسد باشد، ناكام می‌شود و زیان می‌یابد».

تمیم داری رضی الله عنه می‌گوید: رسول الله‌ صلی الله علیه وسلم  فرمود: «أَوَّلُ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَلاتُهُ فَإِنْ أَكْمَلَهَا كُتِبَتْ لَهُ نَافِلَةً فَإِنْ لَمْ يَكُنْ أَكْمَلَهَا قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ لِمَلَائِكَتِهِ انْظُرُوا هَلْ تَجِدُونَ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَأَكْمِلُوا بِهَا مَا ضَيَّعَ مِنْ فَرِيضَتِهِ ثُمَّ تُؤْخَذُ الْأَعْمَالُ عَلَى حَسَبِ ذَلِكُ»([3]). «اولین چیزی كه در روز قیامت، بنده بخاطر آن، محاسبه می‌شود، نماز است. اگر نمازش را كامل ادا نموده است، بطور كامل، برایش بحساب می‌آید. و اگر نمازش را بطور كامل ادا نكرده است، الله به فرشتگانش می‌گوید: ببینید آیا بنده‌ام، نماز نفلی دارد كه فرایضش را بوسیله آن، كامل كنید؟ بعد از آن، محاسبه زكات و سایر اعمال به همین ترتیب، انجام می‌گیرد».

3- آخرین چیزی كه از دین، ضایع می‌شود، نماز است. پس اگر نماز كه آخرین امر دین است، ضایع گردد، چیزی از آن، باقی نمی‌ماند.

ابوامامه رضی الله عنه می‌گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لَيُنْقَضَنَّ عُرَى الْإِسْلَامِ عُرْوَةً عُرْوَةً فَكُلَّمَا انْتَقَضَتْ عُرْوَةٌ تَشَبَّثَ النَّاسُ بِالَّتِي تَلِيهَا وَأَوَّلُهُنَّ نَقْضًا الْحُكْمُ وَآخِرُهُنَّ الصَّلَاة»([4]). «ريسمان‌هاى اسلام، يكى پس از ديگرى، كنده مى‌شوند. هر گاه، يكى كنده شود، مردم به ريسمانهاى بعدى، چنگ مى‌زنند. اولين ريسمانى كه كنده مى‌شود، حكومت (حاكميت اسلام) است و آخرين آنها، نماز مى‌باشد».

و در روایتی دیگر، رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «اولین چیزی كه از میان مردم، برداشته می‌شود، امانت است وآخرین چیزی كه باقی می‌ماند، نماز است و چه بسا نمازگزاری یافت می‌شود كه هیچگونه خیری نداشته باشد»([5]).

 

منبع: جایگاه نماز در اسلام از دیدگاه کتاب و سنت, مؤلف: دكتر سعيد بن علي بن وهف قحطاني، ترجمه: عبدالقادر ترشابی.

 

 



[1]- ترمذی (2616) و ابن ماجه (2/1314) و احمد (5/231). و ترمذی درباره آن، گفته است: این حدیث، حسن و صحیح است و آلبانی نیز آن را در ارواء القلیل (2/138) تحسین نموده است.

[2]- روایت طبرانی در المعجم الأوسط (1/409) مجمع البحرین (532و533). و علامه آلبانی در سلسله احادیث صحیحه (3/346) می گوید: و بطور كلی این حدیث با مجموع  طرقش، صحیح است.

[3]- ابوداوود (864، 866) و ا بن ماجه (1425) و احمد (4/65، 903، 5/377) و صحیح الجامع آلبانی (2/353).

[4]- احمد (5/251) و آلبانی آن را در صحیح الترغیب والترهیب (1/229)، صحیح دانسته است.

[5]- طبرانی در المعجم الصغیر [مجمع ا لبحرین] 7/263 شماره 4425 و این حدیث، شاهدی دارد كه آن را حكیم ترمذی روایت نموده است و آلبانی آن را در صحیح الجامع (2/353) آورده و آن را حسن دانسته است.