قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

حكایت اسلام آوردن وحشى بن حرب

طبرانى از ابن عبّاس (رضى‏اللَّه عنهما) روایت نموده، كه گفت: پیامبر صلی الله علیه و سلم كسى را نزد وحشى پسر حرب قاتل حمزه رضی الله عنه جهت دعوت وى به اسلام روان نمود وحشى براى پیامبر صلی الله علیه و سلم پیام فرستاد كه: اى محمّد چگونه مرا دعوت مى‏كنى، در حالى كه خودت بر این باور هستى كسى كه قتل نموده، شرك آورده، یا زنا نموده باشد جزاى گناه را مى‏بیند، و روز قیامت عذاب وى دو چندان كرده مى‏شود، و با ذلّت و خوارى در آن براى همیشه باقى مى‏ماند، و من این كار را انجام داده‏ام؟ آیا براى من رخصت و یا درگذشتى مى‏بینى؟ اینجا بود كه خداوند (جل جلاله) این آیه را نازل فرمود:
(اِلّا مَنْ تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِل عَمَلاً صَالِحاً فَأُولئِكَ یبَدِّلُ‏اللَّهُ سَیئآتِهِم حَسَنَاتٍ، وَ كَانَ اللَّهُ غَفُوْراً رَحِیماً). (الفرقان: 70)
ترجمه: «مگر كسى كه توبه كند و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، كه خداوند گناهان این گروه را به حسنات تبدیل مى‏كند، و خداوند آمرزنده ومهربان است».
 وحشى بعد از آن گفت: اى محمد، این شرط دشوار است:
(اِلّا مَنْ تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صَالِحاً). شاید من قادر به این نباشم، پس خداوند (جل جلاله) این را نازل فرمود:
(اِنّ‏اللَّهَ لَا یغْفِرَ أنْ یشْرَكَ بِهِ وَ یغْفِرُ مَا دُوْنَ ذَلِكَ لِمَنْ یشَاء). (النساء: 48).
ترجمه: «خداوند شرك به خود را نمى‏بخشد، و جز آن را براى كسى كه بخواهد مى‏آمرزد».
وحشى گفت: اى محمد، این آن چنان كه من مى‏پندارم و درك مى‏كنم بعد از مشیت الهى است، بنابراین نمى‏دانم كه آیا من بخشیده مى‏شوم یا خیر، آیا غیر ازین دیگر راهى هست؟ آن گاه خداوند (جل جلاله) این آیه را نازل گردانید:
(یا عِبَادِىَ الَّذِینَ أسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقَنْطُوا مِنْ رَحْمَهاللَّهِ، اِنّ‏اللَّهَ یغْفِرُ الذُّنُوْبَ جَمِیعاً، اِنَّهُ هُوَالْغَفُورُ الرَّحِیم). (الزمر: 53)
ترجمه: «اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كرده‏اید! از رحمت خداوند ناامید نشوید، كه خدا همه گناهان را مى‏آمرزد، و او بخشاینده و مهربان است».
سپس وحشى گفت: امّا این را قبول دارم، و اسلام آورد، مردم عرض كردند: اى پیامبر خدا صلی الله علیه و سلم ما هم مانند عمل وى را انجام داده‏ایم، پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمود: «این براى همه مسلمانان عام است».[1] هیثمى (100/7) مى‏گوید: درین اَبْین بن سُفیان آمده، كه ذهبى وى را ضعیف دانسته است.
و نزد بخارى (710/2) از ابن عبّاس (رضى‏اللَّه عنهما) روایت است كه گفت: گروهى از اهل شرك كه قتل كرده و درین كار افراط و زیاده روى كرده بودند و زنا نموده، و درین عمل كثرت نموده بودند، نزد پیامبر صلی الله علیه و سلم آمده گفتند: چیزى را كه تو مى‏گویى و به طرف آن دعوت میكنى، چیز نیكو و پسندیده‏اى است، ولى اگر ما را از كفّاره، آن همه عمل‏هاى كه انجام داده‏ایم آگاه سازى (بهتر خواهد شد كه آیا آن همه گناهان براى خود كفّاره‏اى دارند یا خیر؟) آن گاه این آیه نازل گردید:
(وَالَّذِینَ لَا یدْعُوْنَ مَعَ‏اللَّهِ اِلهاً آخَرَ وَ لَا یقْتُلُونَ اَلَّنْفسَ الَّتِىْ حَرَّمَ‏اللَّهُ اِلّا بِالْحَقِّ وَ لَا یزْنُونَ). (الفرقان: 68)
ترجمه: «و آنها كسانى هستند كه معبود دیگرى را با خداوند فرا نمى‏خوانند، و انسانى را كه خداوند خونش را حرام گردانیده است جز به حق نمى‏كشند و زنا نمى‏كنند».
و همچنین این آیه نازل شد:
(قُلْ یا عِبَادِى الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِم لاَتَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَه اللَّهِ).[2]
این را همچنین مسلم: (76/1) و ابوداود (238/2) و نسائى، چنان كه در العینى (121/9) آمده، روایت نموده‏اند، و مانند این را بیهقى (89/9) نیز روایت كرده است.


[1] ضعیف. طبرانی در «الکبیر» (11480) ، هیثمی در «المجمع» (7/100) می گوید: «طبرانی آن را روایت نموده و در سند آن ابین بن سفیان است که ضعیف است . ذهبی وی را تضعیف نموده است.
[2] بخاری (4810) ، و مسلم (1/76) ، و ابوداود (2/238).


از کتاب: حیات صحابه، مؤلّف علّامه شیخ محمّد یوسف كاندهلوى، مترجم: مجیب الرّحمن (رحیمى)، جلد اول، به همراه تحقیق احادیث کتاب توسط:محمد احمد عیسی (به همراه حکم بر احادیث بر اساس تخریجات علامه آلبانی)
 
مصدر:
دائرة المعارف شبکه اسلامی
IslamWebPedia.Com