قال الله تعالی: {إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ{1} وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ{2} لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ{3} تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ{4} سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ} {5}. القدر: 1 – 5
و قال تعالی: {إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُّبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنذِرِينَ} الدخان: ٣
خداوند می فرمايد: همانا ما قرآن را در شب قدر فرو فرستاديم. تا آخر سوره. القدر: 1 – 5
و می فرمايد: و ما آن را در شب مبارکی فرو فرستاديم. دخان: 3
شب قدر در يكى از 10 شب اخير واقع ميشود و خصوصا شبهاى وتر، لذا سنت است كه اعتکاف ده روز آخر ماه رمضان بمنظور برخورداري از خير و پاداش و دريافتن شب قدر انجام كيرد است.
از عايشه روايت است که پيامبر صلى الله عليه و سلم در ده روز آخر رمضان به اعتکاف مي‌نشست و مي‌فرمود : (تحروا ليلة القدر في العشر الأواخر من رمضان) (صحيح بخارى) «شب قدر را در ده شب آخر رمضان جستجو کنيد».
از عايشه روايت است که پيامبر صلى الله عليه و سلم فرمود : (تحروا ليلة القدر في الوتر من العشر الأواخر من رمضان) (متفق عليه) «ليله القدر را در شبهاي فرد دهه ي آخر رمضان جستجو کنيد» (يعنى شبهاى 21، 23، 25، 27، 29).
پيامبر صلى الله عليه و سلم بر قيام اين ده شب تشويق و ترغيب مي‌کرد :
از ابوهريره روايت است که پيامبر صلى الله عليه و سلم فرمود : (من قام ليلة القدر إيمانا و احتسابا غفرله ما تقدم من ذنبه) (متفق عليه) «هرکس در شب قدر از روي ايمان (به اميد ثواب خدا) و اميد دريافت اجر و پاداش، قيام کند گناهان او بخشوده مي‌شود».

فضايل شب قدر
1- نزول قرآن كريم كه آن بعنوان معجزه جاويد بر رسول اكرم صلى الله عليه وسلم براى هدايت جهانيان مى باشد، وحجتى است بر معاندين.
2- همانا شبى است كه در آن بركت ورحمت زياد مى باشد.
3- شبى است كه در آن ارزاق وعمر وحوادث سال آينده مقدر ومشخص مى شود.
4- شبى است كه عبادت در آن بهتر از هزارماه مى باشد.
5- شبى است كه فرشتگان در آن نازل مى شوند، ونزول فرشتگان همراه با خير وبركت ورحمت وآزاد شدن بندگان از آتش مى باشد.
6- همانا شبى است كه در آن سلامتى از امراض وعقوبات مى باشد.
7- وقيام آن شب سبب كفاره وبخشش گناهان گذشته مى شود.
رسول اكرم مى فرمايد: "من قام ليلة القدر إيمانا وإحتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه" متفق عليه .
«هر كس شب قدر را بپا دارد در حالى كه ايمان واميد اجر دارد گناهان گذشته او بخشيده مى شود» .

مقالات مرتبط:
2921-شب قدر
1472-شب قدر بهتر از هزار ماه است
1470-فضيلت برپا داشتن شب قدر
294-ليلة القد‌ر

 تغيير قبله مسلمين به مسجدالحرام 

  15 رجب 2 هـ. ق (بنابروایتی)

شيخ صفي الرحمن مبارکفوري در کتاب ارزشمندش الرحیق المختوم اینگونه می نویسد:

پس از واجب شدن جهاد - در ماه شعبان سال دوم هجرت، مطابق با فورية 624 ميلادي- بود که خداوند متعال امر فرمود به اينکه قبله از بيت‌المقدس به مسجدالحرام تغيير کند، و بازتاب آن اين بود که يهوديان سست عهد و منافقي که به منظور فتنه‌انگيزي در صفوف مسلمين داخل شده بودند، از ميان مسلمانان بدر آمدند، و به حال و وضع پيشين خود بازگشتند، و به اين ترتيب، صفوف مسلمين از بسياري عناصر نيرنگباز و خيانت پيشه پاکيزه گرديد.

شايد، مسئلة تغيير قبله اشاره‌اي لطيف نيز به آغاز دوران جديدي داشت که آن دوران به پايان نخواهد رسيد مگر پس از آنکه مسلمانان اين قبله را به تصرف خويش درآورده باشند. آيا اين شگفت نيست که قبلة مردماني در دست دشمنانشان باشد؟ حال، اگر عملاً قبلة اين قوم در دست ايشان است، اگر به حقّ‌اند، بايد که روزي آن را از دست دشمن خارج گردانند؟!

با اين فرمانها و با اين اشارات، شور و نشاط مسلمانان دو چندان گرديد، و بر اشتياق ايشان نسبت به جهاد في سبيل‌الله افزوده شد، و از هر جهت آماده شدند تا با دشمن در يک صحنة نبرد سرنوشت‌ساز در جهت اعلاء کلمه‌الله روياروي شوند.
(به نقل از: خورشيد نبوّت، ترجمه فارسي «الرحيق المختوم» مؤلف: شيخ صفي الرحمن مبارکفوري، برگردان : دکتر محمدعلي لساني فشارکي)

اما  برخی از تقویمهای رسمی ایران ، 15 رجب 2 هـ. ق و نیز برخی دیگر 18 محرم همین سال را تاریخ تغییر قبله از بیت المقدس به مسجدالحرام می دانند.

در باره علت و حكمت تغير جهت قبله از بيت المقدس به مسجد الحرام سایت جامع فتاوی اهل سنت و جماعت اینگونه نوشته است:
در بخاري‌ و مسلم‌ از براء رضي الله عنه روايت‌ شده‌ است‌ كه‌ فرمود: «رسول‌ خدا صلی الله علیه و آله و سلم در آغاز هجرت‌ به‌ مدينه، به‌ فرمان‌ الهي‌ شانزده‌ يا هفده‌ ماه‌ به‌ سوي‌ بيت‌المقدس‌ نماز مي‌گزاردند، اما بسيار مشتاق‌ آن‌ بودند كه‌ كعبه‌ قبله‌شان‌ باشد و بدين‌ سبب‌ فرمان ‌تغيير قبله‌ نازل‌ شد. يادآور مي‌شويم‌؛ اولين‌ نمازي‌ كه‌ آن‌ حضرت صلی الله علیه و آله و سلم به‌ سوي ‌كعبه‌ خواندند، نماز عصر بود، و مردي‌ از آنان‌ كه‌ با پيامبر صلي الله عليه و سلم اين‌ نماز را در جماعت‌ خوانده‌ بود، از مسجد بيرون‌ آمد و در يكي‌ از مساجد ديگر بر نمازگزاراني‌ گذشت‌ كه‌ در حال‌ ركوع‌ بودند، پس‌ گفت: شهادت‌ مي‌دهم‌ به‌ خدا كه‌ با رسول‌ وي‌ صلي الله عليه وسلم به‌ سوي‌ كعبه‌ نماز گزارده‌ام‌. در اين‌ هنگام‌ آنها همچنان ‌كه‌ در حال‌ نماز بودند، به‌ سوي‌ كعبه‌ چرخيدند».

ابن‌كثير مي‌گويد: «اينان‌ نمازگزاران‌ مسجد قبا بودند و آن‌ نماز؛ نماز بامداد بود». هم ‌او به‌ نقل‌ از مفسران ‌مي‌گويد: «حكم‌ تغيير قبله‌ در حالي‌ بر رسول‌ خدا صلي الله عليه وسلم نازل‌ شد كه‌ ايشان‌ دو ركعت ‌از نماز ظهر را خوانده‌ بودند و ماجراي‌ آمدن‌ يكي‌ از نمازگزاران‌ و خبر دادن‌ به ‌ديگران، در مسجد بني‌سلمه‌ رخ‌ داد، بدين‌ جهت‌، اين‌ مسجد به‌ نام‌ مسجد قبلتين ‌ناميده‌ شد». در حديث‌ شريف‌ به‌ روايت‌ ابن‌ عباس‌ رضي الله عنه آمده‌ است‌ كه‌ رسول‌ خدا صلي الله عليه وسلم فرمودند: «كعبه، قبله‌ اهل‌ مسجدالحرام‌ است، مسجدالحرام‌ قبله‌ اهل‌ حرم‌، و حرم ‌قبله‌ اهل‌ زمين‌ از امتم‌ در مشرقها و مغربهاي‌ آن‌». مفسران‌ گفته‌ اند: اشتياق‌ رسول‌ اكرم‌ صلي الله عليه وسلم در روي‌ آوردن‌ به‌ سوي‌ كعبه‌ سه‌ دليل‌ داشت:
1- كعبه، قبله‌ پدرشان‌ ابراهيم‌ عليه السلام بود.
2- اعراب‌ به‌ لحاظ تعلق‌ روحي‌اي‌ كه‌ به‌ كعبه‌ داشتند، با تحويل‌ قبله‌ به‌ سوي‌ آن، انگيزه‌ بيشتري‌ براي‌ ايمان‌آوردن‌ پيدا مي‌كردند.
3- يهوديان‌ مي‌گفتند: محمد با ما مخالفت‌ مي‌كند، اما از قبله‌ ما پيروي ‌مي‌نمايد، لذا رسول‌ خدا صلي الله عليه وسلم دوست‌ داشتند كه‌ زمينه‌ اين‌ طعنه‌ يهود هم‌ از ميان ‌برود.
 

تألیف از: سایت دائرة المعارف شبکه اسلامی