قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

شهادت زن معتبر است، و ميتواند مانند يك مرد گواه عادل باشد، ولى در برخى اعمال كه زن زياد سروكار با آن ندارد و خبره اش كمتر از مرد است، شهادتش كمتر از شهادت مرد به حساب ميآيد، لذا نياز به شهادت دو زن مقابل شهادت يك مرد ميباشد، ولى در مواردى كه خبره اش بيشتر از خبره ى مرد است و با آن اعمال سرو كار بيشترى دارد شهادتش از شهادت مرد بيشتر است، و گاهگاهى شهادتش دو برابر شهادت مرد ميرسد، بلكه حتى در برخى موارد فقط شهادت زن قابل قبول است و شهادت مرد قبول نميشود.


احمد بن حنبل رحمة الله عليه گفت: "شهادت مرد برابر است با شهادت دو زن، در مواردى كه خبره اش از زنان بيشتر باشد، و شهادت زن برابر است با شهادت دو مرد، در مواردى كه خبره اش از مردان بيشتر باشد".


و در سوره بقره آيه 282 كه آمده: " وَاسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِن رِّجَالِكُمْ فَإِن لَّمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّن تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاءِ أَن تَضِلَّ إِحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَىٰ " ﴿البقرة: 282﴾


«و دو شاهد از مردانتان‌ را بر آن‌ گواه‌ بگيريد، پس‌ اگر دو مرد حاضر نبودند، يك‌ مرد را با دو زن‌ گواه‌ بگيريد از آن‌ گواهاني‌ كه ‌مي‌پسنديد كه‌ اگر يكي‌ از آن زنان فراموش‌ كرد، ديگري‌ به‌ يادش‌ آورد»


يعني: اگر يك‌ زن‌ فراموش‌ كرد، زن‌ ديگر به ‌يادش‌ آورد زيرا برخلاف‌ مردان، چنين‌ ضعفي‌ بر زنان‌ عارض‌ مي‌شود و چه ‌بسا كه‌ يك‌ بخش‌ از شهادت‌ را اين ‌يكي ‌فراموش‌ كند و بخش‌ ديگري‌ را آن‌ يكي، لذا هريك‌ از آن‌ دو، مي‌تواند در يادآوري‌ مطلب‌ به‌ رفيق‌ خود كمك‌ كند. فراموشي‌ از شهادت، فراموش‌كردن‌ جزئي‌ از آن‌ و به ‌يادآوردن‌ جزء ديگري‌ است‌.


و در اين مسئله خاص كه خداوند ذكر كرده كه دو زن در برابر يك مرد شهادت دهند كلى و مطلق در تمام موارد نيست، بلكه در مسئله خاص و آنهم شهادت بر قرض دادن و نوشتن آنست از اينكه مال اشخاص محفوظ بماند، ولى اگر كسى آن مال را انكار كند، نزد قاضى دو زن و يك مرد شرط نيست، بلكه قاضى هر كسى كه دليل بياورد روى آن حكم ميكند يعنى چه دو مرد باشد، چه يك مرد و دو زن، و چه يك مرد، و چه فقط يك زن باشد، پس اين مسئله كه خداوند در آيه دَيْن سوره بقره بيان فرموده حكم كلى شهادت دو زن در برابر شهادت يك مرد نميباشد.



وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین
سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت
IslamPP.Com