قال ابن الجوزي ( تلبيس إبليس: 447) ‏عن يحيى بن معاذ يقول: «اجتنب صحبة ثلاثة أصناف من الناس العلماء الغافلين والفقراء المداهنين والمتصوفة الجاهلين».
امام ابن جوزی در کتاب "تلبیس ابلیس" آورده: از يحيي بن معاذ نقل است كه فرمود: «از صحبت سه گروه بپرهيزيد: عالمان غافل، فقيران تملق گو و صوفیان جاهل».

مذهب ظاهرى يكى از مذاهب اهل سنت هسـت، و بنيانگذار مذهب ظاهرى شخصى بنام داود بن علي أصفهاني است، و امام أبو محمد ابن حزم أندلسي در كتابش "المُحَلّى" اين مذهب را تجديد كرد، لذا ابن حزم از علماء برجسته اين مذهب بشمار ميرود.



و مذهب ظاهرى يك مذهب فقهى است و مذهب عقيدتى نيست، و مذهبى است كه به ظاهر قرآن و احاديث پيامبر صلى الله عليه و سلم نگاه ميكند و علت و تعليل و قياس و رأى و تاويل را نفى ميكند، و اگر دليلى از قرآن و سنت براى حرمت يك مسئله اى نبود، آنرا مباح ميدانند و دليلشان اين ايه است كه ميگويد: " هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُم مَّا فِي الأَرْضِ جَمِيعاً " (البقرة : 29)، يعنى: " اوست‌ آن‌ ذاتي‌ كه‌ آنچه‌ در زمين‌ است‌ همه‌ را براي‌ شما آفريد "



مثلا در مورد حديث پيامبر صلى الله عليه و سلم كه فرمودند: "لا يبولن أحدكم في الماء الدائم ثم يغتسل فيه" (كسى در آب راكد ادرار نكند كه سپس در آن آب غسل كند"، علت ممنوع بودن غسل در اين آب راكد، نجسات است زيرا در آن ادرار شده، ولى در مذهب ظاهرى فقط منع كردن ادرار در آب راكد از آن نتيجه ميگيرند، و ميگويند كه اگر كسى در شيشه اى ادرار كند و سپس آنرا در آب راكد بريزد ميتواند در آن آب غسل كند زيرا فقط از غسل كردن در آبى منع شده كه مستقيما در آن ادرار كرده باشد، ولى درستش اينست كه علت منع بودن وجود ادرار يعنى نجاست در آب راكد است، چه مستقيما كسى در آن ادرار كند و چه جايى ديگر ادرار كند و سپس آن ادرار را در آن آب راكد بريزد.



و بطور خلاصه اين اختلافات فقط فقهى است و مذهب ظاهرى يكى از مذاهب اهل سنت بشمار ميرود، و امام ابن حزم ظاهرى يكى از علماء بزرگ و فقيه و مجتهد مذهب ظاهرى و همچنين اهل سنت بشمار ميرود.



وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com